Heilbrigðisnefnd
Núverandi heilbrigðisnefnd tók formlega til starfa á síðasta aðalfundi HAUST sem haldin var á Egilsstöðum þann 24. október í fyrra. Frá þeim degi hefur nefndin haldið sjö fundi, þar af fimm símafundi en einnig hittist nefndin á fundi á Seyðisfirði í vor og aftur á Hornafirði nú í haust.
Inn á fundi nefndarinnar rata reglulega málefni einstakra fyrirtækja sem gerst hafa brotleg við lög um hollustuhætti og mengunarvarnir og reglugerðir sem á þeim byggja. Í flestum tilfellum bregðast fyrirtæki við ábendingum nefndarinnar og gera nauðsynlegar úrbætur á starfsemi sinni. Því miður eru dæmi um að fyrirtæki sinni ekki kröfum um úrbætur og standi jafnvel ekki við eigin úrbótaáætlanir. Sem betur fer heyrir slíkt metnaðarleysi í umhverfismálum til undantekninga.
Starfsfólk
Fastráðnir starfmenn HAUST eru 6 í 4,6 stöðugildum, að auki hafa verið ráðnir starfsmenn í afleysingar.
Eins og fram kom á síðasta aðalfundi þá sagði Helga Hreinsdóttir starfi sínu sem framkvæmdastjóri lausu frá og með 1. febrúar sl. Helga hefur verið í 80% starfi sem heilbrigðisfulltrú að undanförnu. Helga, sem varð 67 ára fyrr í þessum mánuði hefur fyrir nokkru sagt starfi sínu lausu og mun láta af störfum í lok þessa mánaðar. Hákon Hansson sem hefur verið heilbrigðisfulltrúi í hlutastarfi með aðsetur hér á Breiðdalsvík er sömuleiðis kominn á eftirlaunaaldur og lætur af störfum um næst komandi áramót. Er báðum þessum lykilstarfsmönnum HAUST í gegnum tíðina þökkuð góð störf í þágu þess og óskað velfarnaðar í framtíðinni.
Leifur Þorkelsson var ráðinn framkvæmdastjóri í stað Helgu en hann hefur unnið hjá HAUST síðan 2004 og verið staðgengill framkvæmdastjóra frá árinu 2009. Jafnframt var gengið frá ráðningu Láru Guðmundsdóttur í stöðu staðgengils framkvæmdastjóra frá og með 1. febrúar sl.
Fjárhagur
Í samræmi við þá stefnu sem mörkuð var í tíð síðustu heilbrigðisnefndar hefur byggðasamlagið verið rekið hallalaust sl.ár. Undanfarin tvö ár hefur verið hefur verið nokkur rekstrarafgangur og þar af leiðandi unnt að endurnýja bifreiðar embættisins og mæta óvæntum útgjöldum án lántöku eða með því að leita á náðir aðildarsveitarfélaga
Starfsumhverfi
Tvö mál sem varða starfsemi HAUST eru nú til umfjöllunar í samráðgátt stjórnvalda. Annars vegar frumvarp um breytingu á viðaukum laga um hollustuhætti og mengunarvarnir og hins vegar drög að reglugerð um skráningarskyldan atvinnurekstur.
Boðar breytingar á viðaukum laga nr. 7/1998 um hollustuhætti og mengunarvarnir eiga að taka gildi um mitt næsta ár. Nái þær fram að ganga í óbreyttri mynd leiðir það til þess að eftirlitsskylda með fjölmörgum fyrirtækjaflokkum fellur niður. Kostnaðar áhrif frumvarpsins á sveitarfélög og heilbrigðisnefndir þeirra eru ekki metin en í tilfelli Heilbrigðisnefndar Austurlands skerðist tekjur um allt 12% vegna minnkandi umsvifa með eftirlitsskyldri starfsemi.
Önnur heilbrigðiseftirlitssvæði og samband íslenskra sveitafélaga hafa gagnrýnt frumvarpið nokkuð harðlega, bæði efni þess og einnig vinnubrögð ráðuneytisins við gerð frumvarpsins. Á fundi Heilbrigðisnefndar fyrr í þessum mánuði var tekið undir þess gagnrýni.
Verði drög að reglugerð um skráningarskyldan atvinnurekstur að veruleika hefur það í för með flutning á verkefnum frá sveitarfélögum til ríkisins. Þar sem atvinnurekstur sem hingað til hefur starfsleyfisskyldur hjá heilbrigðisnefndum sveitarfélaga verður nú skráningarskyldur hjá ríkisstofnunni Umhverfisstofnun. Starfsemin verður eftir sem áður eftirlitsskyld hjá viðkomandi heilbrigðiseftirliti og um sömu kröfur verða gerðar til hollustuhátta og mengunarvarna og hingað til. Heilbrigðisnefnd Austurlands hafnar allri tilfærslu á verkefnum og fjármunum frá sveitarfélögum.
Verði þessari þróun ekki snúið við þá liggur fyrir að starfsemi HAUST mun dragast saman í framtíðinni og þarf nefndin þá, og aðildarsveitarfélög þess, að skoða vel hvernig starfseminni verði háttað í ljósi þess á komandi ári.
Að lokum er að venju vakin athygli á þeirri skoðun Heilbrigðisnefndar Austurlands að Heilbrigðiseftirlit Austurlands er vel stakk búið til að taka að sér frekari verkefni fyrir hönd ríkisstofnana. Enda er það allra hagur, ekki síst umhverfisins að verkefnum á borð við þau sem um ræðir sé sinnt úr nærumhverfinu. Hefur þeirri skoðun verið komið margoft á framfæri við stjórnvöld og þingmenn kjördæmisins í formi ályktana af vettvangi SSA, sem og sveitarfélaganna hvert fyrir sig, og í athugasemdum við frumvörp og fl. Það vekur mikil vonbrigði hversu litlu þetta hefur skilað og vekur upp spurningar um hvað standi á bak við yfirlýsingar ríkisvaldsins um störf án staðsetningar og markmið Byggðaáætlunar þar um þegar ekki er nýtt sér starfsemi sem fyrir er líkt og heilbrigðiseftirlitið á landsvæðum. Frekar virðist vera vilji til að þenja út miðlægar eftirlitsstofnanir sem deila má um hversu vel í stakk búnar eru til að sinna eftirliti um land allt.
